obr10a.jpgobr10a1-un.jpgobr15a1-un.jpgobr4a1-un.jpgobr6a1-un.jpgobr7a1-un.jpg

Wskazówki logopedyczne dla rodziców - L. Kaczmarek

Narządy mowy dziecka kształtują się i zaczynają funkcjonować już w życiu płodowym. Są one ogromnie wrażliwe na wszystkie bodźce fizyczne i chemiczne, zarówno sprzyjające jak i szkodliwe.


Mowa otoczenia powinna być poprawna. Do dziecka trzeba mówić wolno, dokładnie i wyraźnie, trzeba zaniechać sztucznego spieszczania i używania tzw.języka dziecięcego.


Dziecko powinno reagować na aktywność uczuciową i słowną otoczenia. Z początku jest to uśmiech, ruch rączki, przegięcie ciała. Z czasem jednak nastąpią reakcje głosowe. Gdy nie występują, jedną z podjętych czynności powinno być zbadanie słuchu dziecka.


Nie wolno zmuszać dziecka leworęcznego do posługiwania się prawą ręką.


Nie należy hamować żywiołowego pędu do mowy.


Należy pilnie obserwować, czy kształtowanie się mowy dziecka przebiega zgodnie z normą.


(za: Leon Kaczmarek)

Jak długo trwa terapia logopedyczna?

Nie ma jednej, uniwersalnej odpowiedzi na to pytanie.

 

Czas trwania terapii logopedycznej jest uzależniony od wielu czynników, a są to między innymi:

 

1. Typ i rodzaj zaburzenia mowy.

2. Częstotliwość spotkań z logopedą.

3. Wiek dziecka.

4. Indywidualne możliwości dziecka.

5. Zaangażowanie dziecka.

6. Współpraca logopedy z rodzicami.

7. Współpraca logopedy z innymi specjalistami (jeżeli są do tego wskazania).

8. Dobry kontakt logopedy z pacjentem.

9. Dobrze i adekwatnie dobrany specjalista.

6 marca - Europejski Dzień Logopedy

cyvgjg Kopiowanie

Centralne Zaburzenia Przetwarzania Słuchowego

Centralne Zaburzenia Przetwarzania Słuchowego (CAPD – Central Auditory Processing Disorders) to specyficzne trudności w przetwarzaniu informacji słuchowych w ośrodkowym układzie nerwowym, które występują przy prawidłowym funkcjonowaniu obwodowego narządu słuchu (czyli ucha). Inaczej mówiąc, są to objawy powstałe w wyniku mikouszkodzeń mózgu, najczęściej jego lewej półkuli.

 

Do podstawowych przyczyn Centralnych Zaburzeń Przetwarzania Słuchowego należą:

  • czynniki działające na mózg w okresie płodowym, na przykład na skutek chorób matki, takich jak cytomegalia, toksoplazmoza czy nawet grypa,
  • wcześniactwo,
  • uszkodzenia okołoporodowe,
  • czynniki mogące uszkodzić Ośrodkowy Układ Nerwowy we wczesnym dzieciństwie – urazy, zapalenie opon mózgowych,
  • utrzymujący się niedosłuch, na przykład przy częstych wysiękowych zapaleniach ucha środkowego. 

Do czynników podtrzymujących zaliczyć można:

  • częste przebywanie w hałasie,
  • nadmierne korzystanie z urządzeń multimedialnych,
  • głośne słuchanie muzyki.

 

Jaki jest związek między (C)APD, a trudnościami szkolnymi dziecka?

Aby nauka była skuteczna, a informacje odbierane drogą słuchową zostały odpowiednio przetworzone, nasz mózg musi prawidłowo funkcjonować w zakresie wyższych funkcji słuchowych. Jeżeli funkcje te są zaburzone, pojawiają się trudności z nauką (zwłaszcza ze słuchaniem ze zrozumieniem, nauką języka obcego, uczeniem się ze słuchu), trudności z rozumieniem poleceń złożonych i dłuższych wypowiedzi oraz z rozumieniem mowy w szumie/hałasie, a także duże deficyty uwagi i zaburzenia koncentracji. 

Dlatego Centralne Zaburzenia Przetwarzania Słuchowego zostają zdiagnozowane najczęściej dopiero w wieku szkolnym, kiedy trudności edukacyjne zaczynają być znacznie widoczne. Zauważa się, że dziecko nie radzi sobie z nauką, sprawia wrażenie nieobecnego i coraz bardziej wycofanego. To, co często charakteryzuje dzieci z CAPD, to wrażenie że dziecko „słyszy, ale nie rozumie”.

 

Bardzo ważne! CAPD to nie to samo co niedosłuch! U dzieci z Centralnymi Zaburzeniami Przetwarzania Słuchowego próg słyszenia jest prawidłowy, choć CAPD mogą być wtórnym następstwem niedosłuchu.

 

Jak sprawdzić, czy dziecko wykazuje cechy Centralnych Zaburzeń Przetwarzania Słuchowego? 

Należy odpowiedzieć na poniższe pytania:

  • Czy dziecko ma trudności z rozumieniem mowy szybkiej?
  • Czy ma trudności z rozumieniem mowy w szumie/hałasie?
  • Czy ma trudności z rozumieniem poleceń złożonych i/lub dłuższych wypowiedzi?
  • Czy ma trudności z koncentracją i szybko się rozprasza?
  • Czy sprawia wrażenie nieobecnego, rozkojarzonego i błądzącego myślami?
  • Czy często prosi o powtórzenie polecenia?
  • Czy (przy prawidłowym poziomie inteligencji) ma trudności z uczeniem się, zwłaszcza z pisaniem i nauką ze słuchu, nauką języka obcego, czytaniem?
  • Czy odczuwa dyskomfort słysząc głośne dźwięki?
  • Czy myli słowa podobnie do siebie brzmiące?
  • Czy ma trudności z odczytaniem treści emocjonalnej wypowiedzi lub ze zrozumieniem intencji osoby mówiącej?
  • Czy często choruje/chorowało na wysiękowe zapalenie ucha?

 

Im więcej odpowiedzi twierdzących, tym większe prawdopodobieństwo wystąpienia CAPD.

W jaki sposób rodzice mogą pomóc dziecku w kształtowaniu prawidłowej mowy?

Dom rodzinny jest pierwszym i najważniejszym miejscem, w którym dziecko gromadzi doświadczenia społeczne. To właśnie w tam mały człowiek poznaje otaczający go świat. Rodzina niepodważalnie odgrywa najważniejszą rolę w rozwoju dziecka. Jest pierwszą grupą społeczną, w której kształtuje ono swoją osobowość, uczy się określonych wzorów zachowań i postępowania, a także nabywa zdolności komunikacyjne, dlatego tak ważne jest świadome wspomaganie rozwoju mowy dziecka już od najwcześniejszych lat życia.

 

W jaki sposób rodzice mogą pomóc dziecku w kształtowaniu prawidłowej mowy?

 

1. Zapoznać się z ramowymi, fizjologicznymi etapami rozwoju mowy.
2. Obserwować własne dziecko, zwracać uwagę na występowanie niepokojących objawów związanych z komunikacją.
3. Poddawać dziecko „kąpieli słownej”, czyli jak najwięcej opowiadać mu o otaczającej rzeczywistości, wyjaśniać zjawiska, których jest świadkiem.
4. Używać prawidłowej, poprawnej mowy. Nie stosować zdrobnień i języka typowo dziecięcego.
5. Chwalić za każdą próbę komunikacji, podtrzymywać kontakt werbalny.
6. Nie wyśmiewać i nie krytykować pierwszych błędnych wypowiedzi dziecka.
7. Bawić się z dzieckiem, zwłaszcza poprzez wspólne czytanie książek, które stymulują rozwój mowy i słownictwa, a także wzbogacają wyobraźnię.
8. Zachęcać do nawiązywania i podtrzymywania kontaktu wzrokowego.
9. Dbać o prawidłowe więzi emocjonalne. Okazywać dziecku miłość i akceptację, nawet w chwilach niepowodzeń.
10. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości zasięgnąć porady logopedy oraz innych specjalistów, którzy przeprowadzą kompleksową diagnozę oraz, gdy zajdzie taka potrzeba, zaproponują dostosowane do potrzeb dziecka postępowanie terapeutyczne.

Wpływ zaburzeń artykulacyjnych na trudności szkolne uczniów

Dziecko, w momencie rozpoczęcia edukacji szkolnej, powinno prawidłowo wymawiać wszystkie głoski składające się na system fonetyczno - fonologiczny języka polskiego.

Co jednak zrobić, jeśli jest inaczej?

Często zdarza się, że zaburzenia artykulacyjne stanowią przyczynę trudności szkolnych dziecka, w tym trudności z czytaniem i pisaniem.

Błędy w pisowni pojawiają się przede wszystkim u dzieci z zaburzeniami słuchu fonematycznego. Dzieci te nie słyszą różnicy pomiędzy dźwiękami mowy zbliżonymi do siebie i zamieniają głoski podobnie brzmiące, na przykład: sz – s, ś, rz/ż – z, ź, cz – c, ć, dż – dz, dź, r – l, j.

Błędy podczas pisania ze słuchu

Uczniowie podczas pisania ze słuchu, zanim zapiszą usłyszany tekst, cicho dyktują sobie poszczególne głoski lub sylaby danego słowa (które w ich wykonaniu brzmią nieprawidłowo) i zapisują to, co same powiedziały.

Przykład
Tekst podyktowany przez nauczyciela:

„W szafie leży czerwona czapka”.

Tekst zapisany przez ucznia:

"F safie lesy celfona capka".

Nie wszystkie wady wymowy mają wpływ na błędny zapis graficzny

Nieprawidłowa artykulacja polegająca na zniekształceniu dźwięku, najczęściej nie jest przyczyną błędów w pisowni, na przykład: „z” wymawiane międzyzębowo (z językiem wsuniętym między przednie zęby) nadal będzie przez dziecko zapisywane jako „z”.

Jak pomóc?

Jeżeli jako rodzic zauważasz podobne błędy w zeszycie Twojego dziecka lub słyszysz, że brzmienie wymawianych przez nie słów odbiega od normy – udaj się do logopedy.

Systematyczne wykonuj ćwiczenia zalecone przez logopedę, który zaplanuje i poprowadzi terapię zgodnie z potrzebami Twojego dziecka.

Etapy rozwoju mowy dziecka

Każde dziecko rozwija się indywidualnie, w swoim własnym, określonym rytmie. Są jednak pewne ramy, które stanowią granice poszczególnych etapów rozwoju dziecka. Tak jest również w przypadku wyznaczania okresów kształtowania się i rozwoju mowy dzieci.

Najpopularniejszą klasyfikacją rozwoju mowy jest periodyzacja według L. Kaczmarka, na podstawie której możemy wyróżnić następujące etapy rozwoju mowy:

1. Etap przygotowawczy, inaczej zerowy, który trwa od poczęcia do urodzenia się dziecka – w tym okresie kształtują się ośrodkowe i obwodowe narządy mowne oraz narząd słuchu. W trzecim miesiącu życia płodowego rozpoczyna się percepcja mowy. Dziecko reaguje na głos matki, jej intonację i wypowiadane słowa. Jest to również etap, w którym mogą nastąpić największe zaburzenia rozwojowe, dlatego niezmiernie ważna jest świadomość i troska matki o zdrowie dziecka w czasie ciąży.

2. Okres melodii, trwający od urodzenia do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia – w tym okresie zachodzą m.in. następujące zjawiska:
• Głużenie, inaczej gruchanie (około trzeciego miesiąca życia), czyli nieświadome artykułowanie dźwięków gardłowych. Fazę głużenia przechodzą również dzieci niedosłyszące oraz głuche.
• Zjawisko gaworzenia (szósty miesiąc życia), czyli świadomego artykułowania dźwięków na skutek stymulacji z otoczenia lub też powtarzania dźwięków wydanych przez samego siebie. Etap gaworzenia przechodzą jedynie dzieci słyszące, ponieważ zachodzi on pod kontrolą słuchu, a dzieci zaczynają wypowiadać dane dźwięki celowo.
• Echolalia fizjologiczna (około ósmego - dziewiątego miesiąca życia), czyli świadome powtarzanie dźwięków zasłyszanych w otoczeniu. Etap echolalii ma swój początek już w piątym miesiącu życia, kiedy dziecko zaczyna naśladować i bez zrozumienia powtarzać usłyszane dźwięki.
• Tworzenie pierwszych wyrazów jako wynik świadomej desygnacji. Dziecko powtarzając i zwielokrotniając wypowiadane sylaby (na przykład ba, ma, przechodzi w ba-ba, ma-ma) w dziesiątym - dwunastym miesiącu życia zaczyna tworzyć pierwsze wyrazy i tym samym rozpoczyna kolejny etap rozwoju mowy.

3. Okres wyrazu, który trwa od pierwszego do drugiego roku życia. Na tym etapie rozwój mowy oraz wzrost sprawności motorycznej dziecka są ze sobą ściśle powiązane. Dziecko poznaje otaczającą go rzeczywistość, a środowiskiem, które powinno uczyć go wiedzy o świecie, jest rodzina. Są to najbliższe osoby z otoczenia małego człowieka i ich rolą jest pokazywanie mu nowych rzeczy i zjawisk. W tym wieku bardzo ważną rolę odgrywa mowa i poddawanie dziecka „kąpieli słownej”, czyli nieustanne mówienie, przedstawianie i wyjaśnianie otaczającej go rzeczywistości. Dzięki temu kształtuje się bierny słownik dziecka, co w niedalekiej przyszłości będzie miało przełożenie na zasób słownictwa czynnego. W wieku około roku, dziecko dysponuje kilkoma słowami, półtoraroczne już trzydziestoma. Na tym etapie najważniejsze jest, aby rodzice zwracali się do dziecka w sposób poprawny zarówno pod względem gramatycznym jak i fleksyjnym, ponieważ ich sposób mówienia ma swoje odzwierciedlenie w kształtowaniu się mowy małego człowieka.

4. Okres zdania trwa od drugiego do trzeciego roku życia. W tym czasie dzieci zaczynają tworzyć swoje pierwsze wypowiedzi. W początkowej fazie tego okresu, najczęściej są to równoważniki zdań składające się z dwóch wyrazów, np. „Mama pić”. Ich miejsce stopniowo zajmują zdania – na początku pojedyncze, a następnie złożone. Dziecko konstruując pierwsze zdania rozpoczyna stosowanie reguł gramatycznych w wypowiedzi. W tym wieku opanowuje również zastosowanie zaimka osobowego „ja”. Najczęściej używanymi częściami mowy są rzeczowniki (części ciała, zwierzęta, pokarmy) oraz czasowniki (czynności fizjologiczne, ruch). Dziecko choć nie potrafi jeszcze poprawnie wymawiać niektórych głosek, wie, jak powinny brzmieć prawidłowo. Różnicowanie znaczeń usłyszanych zwrotów odbywa się nadal na podstawie analizy linii melodycznej wypowiedzi oraz rozumieniu pojedynczych słów.

Etap ten kończy kształtowanie się mowy dziecka, czyli tak zwany „złoty okres rozwoju mowy”. Do ukończenia trzeciego roku życia dziecko ma największe predyspozycje do nabywania zdolności mówienia. Jest również najbardziej podatne na odbieranie bodźców z otoczenia, a zmysłowe poznawanie świata znacznie stymuluje jego układ nerwowy.

5. Okres swoistej mowy dziecięcej trwa od trzeciego do szóstego - siódmego roku życia. W tym czasie dziecko doskonali swoją mowę, buduje zdania wielokrotnie złożone, które powoli przekształcają się w krótkie, a następnie coraz dłuższe wypowiedzi. Charakterystyczne dla tego okresu jest tworzenie przez dziecko wielu neologizmów oraz nadużywanie nowopoznanych głosek (np. słowo „cebula” wypowiadane może być jako „czebula”). Okres swoistej mowy dziecięcej jest to czas na jej pełne ukształtowanie.

2 kwietnia - Światowy Dzień Świadomości Autyzmu

Autyzm to całościowe (dotyczące wszystkich sfer) zaburzenie w rozwoju, którego symptomy pojawiają się w ciągu pierwszych trzech lat życia. Jest to zaburzenie o zróżnicowanej głębokości i nasileniu objawów, dlatego mówi się raczej o zaburzeniach ze spektrum autyzmu.

Najczęściej rozpoznawalnym symptomem nieprawidłowości jest opóźniony rozwój mowy, brak mowy i rozumienia poleceń, brak naśladownictwa oraz specyficzne formy zabawy. To zazwyczaj niepokoi rodziców i jest to moment, w którym zaczynają oni szukać pomocy.

Wczesna diagnostyka zaburzeń w rozwoju ma ogromny sens. Istnieje szereg symptomów, które mogą informować rodziców, że rozwój dziecka zmierza w kierunku autyzmu. Wczesna reakcja i stymulowanie rozwoju dziecka są konieczne i wielu dzieciom dają szansę na normatywny rozwój.

Co powinno niepokoić rodziców? Przede wszystkim brak zachowań oczekiwanych w danym wieku.

Prawidłowo rozwijające się dziecko:

4-5 miesięcy
- Reaguje mimiką na twarz dorosłego
- Uśmiecha się na widok drugiej osoby
- Wyraża niepokój, kiedy matka dłużej się nim nie zajmuje

6-7 miesięcy
- Gaworzy (powtarza sylaby)

8-9 miesięcy
- Pokazuje palcem interesujące go przedmioty
- Wyciąga ręce do znanych osób

10 - 11 miesięcy
- Odwraca kartki książki, chce oglądać i pokazywać obrazki
- Naśladuje gesty (kosi kosi, nu nu, nie ma)
- Reaguje na własne imię

12 miesięcy
- Wypowiada pierwsze słowa
- Bawi się przedmiotami zgodnie z ich przeznaczeniem (np. „czesze się” grzebieniem, karmi dorosłego łyżeczką)

24 miesiące

- Posługuje się ok. 70 słowami
- Mówi, łącząc dwa wyrazy
 - Naśladuje melodię mowy dorosłych

30 miesięcy
- Naśladuje działania dorosłych, bawi się tematycznie
- Wypowiada się zdaniami


Brak tych umiejętności nie musi oznaczać autyzmu, ale na pewno wymaga konsultacji ze specjalistą. Jeśli dziecko odbiega od norm rozwojowych, jeśli zachowuje się w nietypowy sposób, nie bawi się tak, jak inne dzieci – rodzice nie powinni czekać objawy same znikną.

Co powinni zrobić rodzice, jeśli zauważają symptomy nieprawidłowego rozwoju u swojego dziecka? Przede wszystkim skonsultować się ze specjalistą w dziedzinie ocen wspomnianych sfer rozwoju i oczekiwać wskazań co do stymulacji rozwoju swojego dziecka.

W przypadkach głębszych nieprawidłowości rozwoju być może konieczne będzie wsparcie biomedyczne i objęcie dziecka terapią. Jednakże te wszystkie działania mają największy sens jeśli są podjęte jak najwcześniej.

 

na podstawie: www.wir-wydawnictwo.com

Europejski Dzień Logopedy

53316675 1971366076302304 5086232428066897920 n Kopiowanie 2

Logopedyczne fakty i mity

FAKTY

1. Wada wymowy rodzica może wystąpić również u dziecka.

2. Dziecko, które zaczyna mówić później niż jego rówieśnicy, może mieć trudności szkolne.

3. Dziecko powinno mieć zamknięte usta podczas czynności, które nie wymagają mówienia, np. oglądania telewizji, wycinania, kolorowania, pisania.

4. Przecięte wędzidełko podjęzykowe może ponownie zarosnąć, jeśli język nie będzie intensywnie i systematycznie ćwiczony.

5. Do małego dziecka nie należy mówić w sposób spieszczony i z wieloma zdrobnieniami.

 

MITY

1. Logopeda zajmuje się wyłącznie wadami wymowy (np. gdy dziecko mówi safa zamiast szafa).

2. Do 3. roku życia dziecko nie musi zacząć mówić.

3. Nie należy spieszyć się z terapią logopedyczną dziecka, jeśli jego starsze rodzeństwo zaczęło mówić później.

4. Dziecko w wieku przedszkolnym nie musi uczęszczać na zajęcia logopedyczne, wystarczy rozpocząć terapię w szkole.

5. Terapia prowadzona przez logopedę w zupełności wystarczy i rodzic nie musi ćwiczyć z dzieckiem w domu.